Δωροδοκία: οι ευρύτερες κοινωνικές συνέπειες
Οκτ/081
Όλοι γνωρίζουμε ότι οι "δωροδοκίες" είναι ένα φαινόμενο πολύ συχνό στην ελληνική κοινωνία. Για να κάνει κανείς μια δουλεία, από την πιο απλή, όπως να βάλει ρεύμα στο σπίτι του, μέχρι και άλλες μορφές διαφθοράς, όπως να αναλάβει κάποια εταιρία ένα έργο από κάποιον δημόσιο διαγωνισμό. Το φαινόμενο, προφανώς, και δεν συμβαίνει μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε πολλές χώρες, και έχει διαφορετικά ονόματα (στην χώρα μας και "Φακελλάκι", στην Ινδία, Πακιστάν και γενικότερα Μέση Ανατολή "baksheesh"-μπαξέσι;, στην Ιταλία "bustarella"=μικρός φάκελος, στην Γερμανία schimengeld κτλ...).
Είχα ένα σχετικό μάθημα στο μεταπτυχιακό, International Business & Strategy, οπότε μελετήσαμε αυτό το φαινόμενο, κάτι για το οποίο βέβαια δεν είχαμε μιλήσει σε ένα παρόμοιο μάθημα στην Ελλάδα, αλλά τέλος πάντων, το θέμα είναι ότι η χώρα μας είναι αρκετά διεφθραρμένη, στα ίδια επίπεδα περίπου με την Ιταλία (), ενώ λιγότερο διαφθερμάνες είναι χώρες όπως Φιλανδία, Δανία και Ολλανδία. Το συμπέρασμα της συζήτησης ήταν ότι μπορεί να χρειαστεί να "λαδώσουμε" όταν κάνουμε business σε κάποια τρίτη χώρα, ειδικότερα αν είναι έτσι ουσιαστικά το "σύστημα". Μάλιστα, σε κάποιο σημείο μέσα στο μάθημα ένας Γερμανός ανέφερε ως παράδειγμα το σκάνδαλο με την Siemens και κάποια "χώρα της Μέσης Ανατολής"... Δεν μίλησα όμως για να μην πω ότι -ίσως- αυτή η χώρα δεν ήταν της Μέσης Ανατολής, αλλά η Ελλαδίτσα μας...
Θα ήθελα να μεταφράσω μια παράγραφο από το βιβλίο που είχαμε, που αναφέρει γιατί η διαφθορά δεν έχει συνέπειες μόνο για τις εταιρίες που χάνουν για παράδειγμα έναν διαγωνισμό, αλλά και για το γενικότερο κοινωνικό σύνολο:
"Πρώτον, η εταιρία που έχει το καλύτερο προϊόν ή υπηρεσία, ή την καλύτερη ποιότητα για μια καθορισμένη τιμή, μπορεί να μην κερδίσει τον διαφωνισμό. Το έργο μπορεί να το πάρει η εταιρία που έχει τα μεγαλύτερα "κονέ" με τους δημόσιους φορείς που είναι υπεύθυνοι για να αποφασίσουν ποια εταιρία θα αναλάβει το έργο. Σε αυτήν την περίπτωση, οι καταναλωτές είναι οι πραγματικοί χαμένοι, αφού τα χρήματα τους δεν χρησιμοποιούνται για να αποκτηθεί το καλύτερο προϊόν/ υπηρεσία."
Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι σε μια διεφθαρμένη χώρα (όπως την δική μας, αιτιολογήσαμε πιο πάνω - transparency.org) οι κρατικοί πόροι (=χρήματα από φόρους, άρα δικά μας χρήματα), χρησιμοποιούνται με λάθος τρόπο, με αποτέλεσμα να παίρνουμε δημόσια αγαθά χαμηλότερης ποιότητας από αυτά που στην πραγματικότητα αξίζουμε. Σύμφωνα με το βιβλίο, αν και δεν αναφέρει κάποια συγκεκριμένη έρευνα ή πηγή, αν δηλώναμε τα κανονικά μας εισοδήματα, τότε η φορολογία εισοδήματος θα έπεφτε μέχρι και 50%, και επίσης, αν οι "υπερτιμολογήσεις" των δημοσίων έργων είναι σχεδόν 100%... Συμπερασματικά, ίσως πρέπει να σκεφτόμαστε και τις ευρύτερες κοινωνικές ευθύνες που έχουν αυτές οι πρακτικές, και όχι μόνο να λέμε ότι η Α Εταιρία αναλαμβάνει τα έργα γιατί έχει τα "κονέ" στο Δημόσιο, ή ότι υπάρχει αδικία όταν δεν πάρουμε μια θέση σε κάποια ΔΕΚΟ, γιατι δεν είχαμε "βίσμα".