άκυρο.net :: the blog Το άκυρο ιστολόγιο του Διαδικτύου

Εκδήλωση Creative Commons: Η ομιλία του καθηγητή Lessig

Ήμουν σήμερα στην εκδήλωση-καλωσόρισμα των αδειών Creative Commons, με βασικό προσκεκλημένο τον καθηγητή Lessig. Η ομιλία του ήταν απίστευτη, οπότε μπαίνω κατευθείαν στο ψητό, θα προσπαθήσω να αναπαράγω τα βασικά σημεία της, από τις πρόχειρες σημειώσεις που κράτησα (στην αρχή δεν κρατούσα αλλά τελικά είχε πολύ ενδιαφέρον οπότε έπιασα χαρτί και καλαμάρι… συγχωρέστε με για τα λάθη!).
(…χαμένη αρχή)

 

- Το 1790 ήταν πολύ εύκολο να τυπώσει κανείς κάτι. Τα απαραίτητα εργαλεία κόστιζαν περίπου 2000$, οπότε είχαμε:
speech : unlocked
Ως το 1880, είχε γίνει πολύ ακριβή η τυπογραφία! Κόστιζε περίπου 2.500.000$ οπότε με περιορισμένη δυνατότητα να εκφραστεί κανείς (speech : locked) οδηγήθηκε η Αμερική στον Εμφύλιο Πόλεμο!

 

- Όταν πρωτοεμφανίστηκε το ραδιόφωνο, περίπου το 1920, δεν υπήρχαν περιορισμοί, με αποτέλεσμα να ξαναελευθερωθεί ο «λόγος» (speech : unlocked).
Στα 1940, η κυβέρνηση των ΗΠΑ αποφάσισε να επιβάλει κανόνες και να θεσμοθετήσει ειδικές άδειες για να λειτουργούν οι ραδιοφωνικοί σταθμοί, οπότε ο «λόγος» ξανακλειδώθηκε (speech : relocked)

 

- Στην συνέχεια είχαμε το Internet radio, όπου χιλιάδες σταθμοί λειτουργούσαν online (μάλιστα δημιουργήθηκαν σταθμοί με “niche” κοινό), speech : unlocked
Η RIAA κατάφερε να επιβάλει φραγμούς, και ένα υψηλό ποσό χρειάζεται πλέον για να λειτουργήσει ένας ραδιοφωνικός σταθμός μέσα από το Διαδίκτυο (έμειναν μόνο 5-7 «μεγάλοι παίχτες»), αποτέλεσμα; Speech : relocked!

 

Γενικότερα σε κάθε τεχνολογική επανάσταση, προκύπτει ένα νέο είδος ελευθερίας!

 

Το 1906 ο Sousa είχε πάει στο Αμερικανικό Κονγκρέσσο και υποστήριξε ότι τα γραμμόφωνα (infernal machines!) θα καταστρέψουν τις χορωδίες, γενικότερα την καλλιτεχνική δραστηριότητα των ανθρώπων (ερασιτεχνική).

 

Τελικά εν μέρει είχε δίκιο, ουσιαστικά υπάρχει κόντρα η κόντρα δύο κουλτουρών, RW (re-writable) – RO (read-only)
- Στον 20ο αιώνα, επικράτησε η κουλτούρα RO, οπότε υπήρχε περιορισμένη δημιουργικότητα από «ερασιτέχνες»-καλλιτέχνες

 

Στον 21ο αιώνα, έχουμε μια «αφύπνιση» της RW κουλτούρας, σε 3 στάδια:
- το 2000, η κουλτούρα RO επεκτάθηκε, επειδή μπορούσαμε να αγοράσουμε-καταλανώσουμε «τέχνη» (μουσική, ταινίες κτλ) παντού μέσω του Internet, έστω και αν δημιουργούταν στην άλλη πλευρά του πλανήτη!

 

- το 2004 έχουμε την «αντεπίθεση» της κουλτούρας RW, με τα blogs, vidcast, wikipedia κτλ.

(εδώ αναφέρθηκαν πολλά παραδείγματα, όπως την ταινία Tarnation που κέρδισε ένα βραβείο στις Cannes, που κόστισε μόλις 218$ για την παραγωγή της, στην συνέχεια προβλήθηκαν διάφορα videos anime, πολιτικά-παρωδίες κτλ)

 

- Έτσι φτάνουμε στο 2008, όπου έχουμε «collaborative RW» κουλτούρα

(hybrid μοντέλο)

 

με παραδείγματα όπως flickr, yahoo! Answers, wikia, second life, youtube, facebook!
Υπάρχει δηλαδή μια “sharing community”

 

Σε αυτό το σημείο υπάρχει φόβος μήπως «ξανακλειδωθεί» ο λόγος, έτσι έχουμε έναν πόλεμο για τα copyrights!
Τουλάχιστον αυτός ο πόλεμος είναι δικαιολογημένος, γιατί φτωχοί καλλιτέχνες πως θα μπορέσουν να προστατέψουν την δουλεία τους;;;

 

Οι νέοι νόμοι που έχουν επιβληθεί, βοηθάνε το μοντέλο RO, ελέγχουν την καλλιτεχνική δημιουργία, και βλάπτουν το μοντέλο hybrid RW!
Αναφέρει το παράδειγμα όπου η ταινία Tarnation χρειάστηκε μόλις 218$, για να φτιαχτεί (με free software), αλλά 400.000$ για να ξεκαθαρίσουν τα δικαιώματα από την μουσική της ταινίας!
Στην συνέχεια αναφέρει πως το YouTube κινδυνεύει, και μπορεί να εξαφανιστεί!
Οι νόμοι λοιπόν βοηθούν το μοντέλο RO, αλλά όχι το RW (και το hybrid-ενδιάμεσο)!

 

Ο πόλεμος αυτός είναι λάθος και μπορεί να αποφευχθεί, αφού μπορούν στην πραγματικότητα να συμβιώσουν και τα 2 μοντέλα!

 

Εδώ μπαίνουν οι άδειες Creative Commons (από έναν μη-κερδοσκοπικό οργανισμό):

 

Οι καλλιτέχνες/ επιστήμονες μπορούν να χρησιμοποιούν το “Some Rights Reserved”
Υπάρχουν 6 διαφορετικές άδειες CC, και είναι διαθέσιμες σε 3 μορφές:
- Κατανοητές στον μέσο άνθρωπο (με απλά λόγια τι είναι η άδεια κτλ)
- Για δικηγόρους (χαχα! Σε πολλές σελίδες για να καλύπτουν νομικά το ζήτημα)
- Αναγνωρίσιμες για τα «μηχανήματα» (ουσιαστικά ο κώδικας για μηχανές αναζήτησης)

 

Από τότε που πρωτοδημιουργήθηκαν οι άδειες CC παρουσιάζεται μια έκρηξη στην χρήση τους!

 

ΓΙΑΤΙ;;

 

1) Βοηθούν
για παράδειγμα οι ακαδημαϊκοί θέλουν να μοιράζονται την δουλεία-γνώση τους. Χαρακτηριστικά ανέφερε όπου μια ομάδα ερευνητών (HSRC), στην αρχή πουλούσε την δουλεία της. Τελικά το 2001 την άφησε «ελεύθερη» στο Διαδίκτυο, και ελεύθερα να τυπωθεί και να πουληθεί από όποιον θέλει! Αποτέλεσμα; Αύξηση 300% στις πωλήσεις (εφόσον περισσότεροι άνθρωποι βλέπουν την δουλειά τους, τελικά αποφασίζουν και την αγοράζουν)
Εδώ ανέφερε το CC+, όπου κάποιος αφήνει το έργο του ελεύθερο για μη-κερδοσκοπική χρήση, αλλά αν κάποιος θέλει να το εμπορευθεί, μπορεί να διαπραγματευθεί μαζί του.

 

2) Είναι το σωστό
Γιατί η επιστήμη πρέπει να αφήνει την «γνώση» ελεύθερη σε όλους!

 

3) Ειρήνη
Οι επαγγελματίες καλλιτέχνες, είναι μόλις ένα μικρό μέρος της τέχνης, καθώς υπάρχουν πολλοί ερασιτέχνες που το κάνουν για την αγάπη τους, και όχι για τα λεφτά! Αυτοί λοιπόν πρέπει να προστατευθούν από τον νόμο!

 

Οι άδειες CC, δεν έρχονται να καταργήσουν εντελώς τα πνευματικά δικαιώματα, αλλά να τα συμπληρώσουν.
Σε αυτό το σημείο λέει, ότι αυτό επιτεύχθηκε όχι με «λόγια» προς τους δικηγόρους, αλλά με πράξεις, όπου χτίστηκε ένα εναλλακτικό μοντέλο, βασισμένο στα πνευματικά δικαιώματα, και τελικά έγινε αποδεκτό από πολύ κόσμο!

 

Τελειώνοντας, λέει ότι αυτήν την φορά πρέπει να κρατήσουμε την ελευθερία, που μας προσφέρει η τεχνολογία!
Η τεχνολογία δεν πρέπει να «εγκληματοποιηθεί», ώστε να μην νιώθουν παράνομοι-πειρατές οι ερασιτέχνες-καλλιτέχνες!
Έτσι θα επιτευχθεί η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ.

 

Ελπίζω να έδωσα μια καλή προσέγγιση των γενικών μηνυμάτων που ήθελε να περάσει ο ομιλητής, αν και όποιος είδε την ομιλία θα καταλάβαινε ότι άξιζε πραγματικά! Πιστεύω ότι θα δημοσιευθούν και videos της ομιλίας (μίλησα με ένα παιδί από το politikoblog και μου είπε ότι τραβούσε video)! Μόλις την εντοπίσω, θα σας δώσω το link.

 

Αξίζει να σημειωθεί ότι κι άλλα άτομα μίλησαν στην εκδήλωση, όπως ο γνωστός blogger vrypan και ο καθηγητής Σπινέλλης (που έκανε και μια έρευνα με θέμα σε τι ποσοστό ανά χώρα οι ιστοσελίδες «διανέμονται» με άδειες CC, περισσότερες πληροφορίες εδώ).

 

Δεν θα μπορούσαν να λείψουν και τα κωμικοτραγικά γεγονότα! Γνώρισα μια κοπέλα, την Α, νομικάρια που θα έκανε μεταπτυχιακό στην Πάντειο. Με ρώτησε διάφορα, όπως τι είναι το YouTube (;;), που μπορεί να βρεί πληροφορίες για το Web 2.0 (εγώ της το ανέφερα/ δεν ήξερε τι είναι), και της είπα να ψάξει στην wikipedia, και με ρώτησε τι είναι αυτό και ποιο είναι το URL. ΔΕΝ είναι κακό να μην ξέρει γι’ αυτά τα πράγματα, αλλά τι ήρθε να κάνει στην ομιλία; Φαντάζομαι τα μισά κατάλαβε!

 

Για τα υπόλοιπα που έγιναν, φαντάζομαι θα μπορέσετε να διαβάσετε και σε άλλα blogs!
Σύντομα θα έχουμε κι εμείς την CC license…
(συγνώμη για τους μισούς αγγλικούς όρους, αλλά εξέφραζαν καλύτερα την ομιλία του καθηγητή, και για την εμφάνιση του post… το Word φταίει!)